सिद्धार्थ बैंकको एसएमई कर्जामा आईएफसीले ४ करोड डलरको जोखिम साझेदारी गर्ने

काठमाडौं । लघु, साना तथा मझौला उद्यममा कर्जा विस्तार गर्न सिद्धार्थ बैंकले अन्तर्राष्ट्रिय वित्त निगम (आईएफसी) सँग ४ करोड अमेरिकी डलर बराबरको जोखिम साझेदारी सुविधा प्राप्त गर्ने भएको छ । बैंकले प्रवाह गर्ने योग्य एसएमई कर्जामा निहित जोखिमको ५० प्रतिशत हिस्सा आईएफसीले व्यहोर्ने गरी सम्झौता भएको हो ।

सिद्धार्थ बैंक र विश्व बैंक समूहको सदस्य संस्था आईएफसीबीच ‘स्मल लोन ग्यारेन्टी प्रोग्राम’ (एसएलजीपी) अन्तर्गत जोखिम साझेदारी सुविधासम्बन्धी सम्झौता भएको बैंकले जनाएको छ । बैंकका अनुसार नेपालमा आईएफसीको यो पहिलो जोखिम साझेदारी पहल हो ।

सम्झौतापछि बैंकलाई देशभरका लघु, साना तथा मझौला उद्यममा कर्जा विस्तार गर्न थप आधार तयार हुने अपेक्षा गरिएको छ । विशेषगरी सीमित स्रोत र चुनौतीपूर्ण आर्थिक अवस्थाका कारण कर्जा विस्तारमा दबाबमा रहेका साना तथा मझौला व्यवसायलाई वित्तीय पहुँच विस्तार गर्न यो सुविधाले सहयोग गर्ने बैंकको भनाइ छ ।

आईएफसीले कर्जामा निहित जोखिमको आधा हिस्सा साझेदारी गर्ने भएपछि बैंकले आफ्नो कर्जा मापदण्ड कायम राख्दै एसएमई क्षेत्रमा थप कर्जा विस्तार गर्न सक्ने आधार बन्नेछ । बैंकले यसलाई कर्जा पोर्टफोलियो विस्तारसँगै उद्यमशीलता र रोजगारी सिर्जनामा सहयोग पुग्ने वित्तीय साझेदारीका रूपमा लिएको छ ।

सिद्धार्थ बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत रामेश्वरप्रसाद बस्यालले एसएमई कर्जा पोर्टफोलियो विस्तारका लागि सम्झौता महत्वपूर्ण कदम भएको बताए ।

“साना व्यवसायीहरू चुनौतीपूर्ण आर्थिक परिस्थितिको सामना गरिरहेको समयमा यस सुविधाले देशभरका साना व्यवसायीलाई कर्जा प्रवाह गर्ने हाम्रो क्षमतालाई थप सुदृढ बनाउने अपेक्षा गरेका छौं,” उनले भने, “विवेकपूर्ण कर्जा मापदण्ड कायम राख्दै यस क्षेत्रमा कर्जा प्रवाह बढाएर उद्यमशीलतालाई प्रोत्साहन गर्ने, रोजगारी सिर्जना गर्ने तथा नेपालको समावेशी आर्थिक वृद्धिमा योगदान पुर्‍याउने लक्ष्य छ ।”

कर्जाको जोखिममा आईएफसीको साझेदारी

जोखिम साझेदारीको यो व्यवस्थाले बैंकले प्रवाह गर्ने एसएमई कर्जामा हुने सम्भावित जोखिमको निश्चित हिस्सा आईएफसीले व्यहोर्ने संरचना बनाएको छ । सम्झौताअनुसार आईएफसीले योग्य कर्जाको जोखिमको ५० प्रतिशत हिस्सा साझेदारी गर्नेछ ।

यसले बैंकलाई एसएमई क्षेत्रमा कर्जा विस्तार गर्दा जोखिम व्यवस्थापनमा थप आधार दिनेछ । यद्यपि, कर्जा प्रवाह गर्दा बैंकले आफ्ना विद्यमान कर्जा मूल्यांकन तथा जोखिम व्यवस्थापनका मापदण्ड कायम राख्नुपर्नेछ ।

लघु, साना तथा मझौला उद्यमलाई वित्तीय पहुँच विस्तार गर्नुपर्ने आवश्यकता बढिरहेका बेला यस्तो जोखिम साझेदारी सुविधाले बैंकको कर्जा क्षमता बढाउन सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । एसएमई क्षेत्रले रोजगारी तथा उद्यमशीलतामा भूमिका खेल्ने भएकाले यस क्षेत्रमा कर्जा विस्तारलाई वित्तीय क्षेत्रको महत्वपूर्ण हिस्सा मानिन्छ ।

२०१४ देखि आईएफसीसँग सहकार्य

सिद्धार्थ बैंक र आईएफसीबीचको सहकार्य नयाँ भने होइन । सन् २०१४ मा सिद्धार्थ बैंक आईएफसीको ग्लोबल ट्रेड फाइनान्स प्रोग्राममा आबद्ध भएको थियो । उक्त कार्यक्रममार्फत बैंकलाई विश्वव्यापी करेस्पोन्डेन्ट बैंकको सञ्जालसँग जोडिन सहयोग पुगेको बैंकले जनाएको छ ।

त्यसपछि सन् २०२३ मा सिद्धार्थ बैंकले आईएफसीबाट ५ करोड ५० लाख अमेरिकी डलर बराबरको सिन्डिकेटेड कर्जा सुविधा प्राप्त गरेको थियो । बैंकका अनुसार उक्त कर्जा नेपालको वित्तीय क्षेत्रमा आईएफसीले उपलब्ध गराएको ठूलो तथा पहिलो विदेशी मुद्राको सिन्डिकेटेड कर्जा थियो ।

आईएफसीसँगको सहकार्य कर्जामा मात्र सीमित नरहेको बैंकले जनाएको छ । जोखिम व्यवस्थापन, लैङ्गिक वित्त, डिजिटल वित्त तथा जलवायु वित्तका क्षेत्रमा संस्थागत क्षमता अभिवृद्धिका लागि पनि बैंकले आईएफसीसँग परामर्श सेवामार्फत सहकार्य गर्दै आएको छ ।

नयाँ जोखिम साझेदारी सम्झौताले सिद्धार्थ बैंकको एसएमई कर्जा विस्तारसँगै बैंक र आईएफसीबीचको लामो समयदेखिको सहकार्यलाई थप विस्तार गरेको छ । बैंकले आगामी दिनमा पनि आईएफसीसँगको सहकार्यलाई निरन्तरता दिने जनाएको छ ।

एसएमई क्षेत्रमा कर्जा विस्तार गर्दा बैंकको जोखिम व्यवस्थापन क्षमता, व्यवसायको प्रकृति र कर्जा तिर्न सक्ने क्षमताका आधारमा कर्जा प्रवाह गर्ने व्यवस्था कायम रहनेछ । आईएफसीको जोखिम साझेदारीले भने यस्तो कर्जा विस्तारमा बैंकलाई थप वित्तीय आधार उपलब्ध गराउनेछ ।