0
Shares
काठमाडौं । दसैँको समयमा बजारमा माग बढेसँगै चालु आर्थिक वर्षको असोजमा वस्तु आयात उच्च भएको छ । चीनसँगका दुई नाका बन्द हुँदा र बाढीपहिरोले मुख्य राजमार्गको आवागमन प्रभावित हुँदा पनि असोजमा २ खर्ब ४५ अर्ब २७ करोड रुपैयाँ बराबरको वस्तु आयात भएको छ । साउन र भदौको तुलनामा असोजमा आयात बढेको हो ।
भन्सार विभागले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कअनुसार चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो तीन महिनामा ६ खर्ब ४६ अर्ब ७८ करोड रुपैयाँ बराबरको वस्तु आयात भएको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ४ खर्ब ६८ अर्ब ८ करोड रुपैयाँको आयात भएको थियो । यस वर्ष आयात ३८.१८ प्रतिशतले बढेको हो ।
मासिक विवरणअनुसार साउनमा १ खर्ब ८७ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँ र भदौमा २ खर्ब १४ अर्ब ७ करोड रुपैयाँको वस्तु आयात भएको थियो । असोजमा भने आयात बढेर २ खर्ब ४५ अर्ब २७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । तीन महिनाको कुल आयातमध्ये असोजको हिस्सा करिब ३८ प्रतिशत छ।
दसैँमा खाद्यान्न, लत्ताकपडा, विद्युतीय सामग्री, सवारीसाधन र उपभोग्य वस्तुको माग बढ्ने भएकाले आयातमा चाप पर्ने गर्छ । यस वर्ष पनि असोजमा आयात बढेको तथ्याङ्कले देखाउँछ । यद्यपि, उपलब्ध विवरणले आयात वृद्धिमा दसैँको मागको योगदान कति थियो भन्ने छुट्टै खुलाएको छैन ।
कच्चा भटमास तेल आयातमा ५० अर्बभन्दा बढी
पहिलो तीन महिनामा आयात भएका वस्तुमध्ये कच्चा भटमास तेलको मूल्य सबैभन्दा बढी छ । यस अवधिमा ५० अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको कच्चा भटमास तेल आयात भएको छ । अर्जेन्टिना, चीन र ब्राजिलबाट यस्तो तेल ल्याइएको हो ।
इन्धन आयातमा पनि ठूलो रकम खर्च भएको छ । तीन महिनामा ४७ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ बराबरको २ लाख ८८ हजार किलोलिटर डिजेल आयात भएको छ । त्यस्तै, २४ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँको १ लाख ८१ हजार किलोलिटर पेट्रोल भित्रिएको छ ।
यस अवधिमा २३ अर्ब १८ करोड रुपैयाँ बराबरको १७ करोड १९ लाख ८४ हजार किलो एलपी ग्यास आयात भएको छ । कच्चा भटमास तेल र पेट्रोलियम पदार्थमा भएको खर्चले कुल आयातमा यी वस्तुको ठूलो हिस्सा रहेको देखाउँछ ।
निर्यात बढ्यो, तर घाटा घटेन
आयातसँगै निर्यातमा पनि उल्लेख्य वृद्धि भएको छ । चालु आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनामा १ खर्ब १४ अर्ब २८ करोड रुपैयाँ बराबरको वस्तु निर्यात भएको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ७२ अर्ब ७८ करोड रुपैयाँको निर्यात भएको थियो । यस वर्ष निर्यात ५७.०३ प्रतिशतले बढेको हो ।
तीन महिनाको कुल निर्यातमध्ये करिब ३८ अर्ब रुपैयाँ बराबरको वस्तु असोजमा निर्यात भएको छ । निर्यातको वृद्धिदर आयातको भन्दा बढी भए पनि आयातको कुल रकम धेरै भएकाले व्यापार घाटा बढेको छ ।
पहिलो तीन महिनामा व्यापार घाटा ५ खर्ब ३२ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा यस्तो घाटा ३ खर्ब ९५ अर्ब ३० करोड रुपैयाँ थियो । यस वर्ष व्यापार घाटा ३४.७१ प्रतिशतले बढेको हो ।
यस अवधिमा नेपालको कुल वैदेशिक व्यापार ७ खर्ब ६१ अर्ब ७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । गत वर्षको पहिलो तीन महिनामा कुल वैदेशिक व्यापार ५ खर्ब ४० अर्ब ८६ करोड रुपैयाँ थियो । कुल व्यापारमा आयातको हिस्सा ८४.९८ प्रतिशत र निर्यातको हिस्सा १५.०२ प्रतिशत छ ।
गत वर्षको सोही अवधिमा कुल व्यापारमा निर्यातको हिस्सा १३.४६ प्रतिशत थियो । यस वर्ष निर्यातको हिस्सा बढेर १५.०२ प्रतिशत पुगेको छ । त्यस्तै, आयात र निर्यातको अनुपात ६.४३ बाट घटेर ५.६६ मा झरेको छ । अर्थात्, गत वर्ष निर्यातको तुलनामा ६.४३ गुणा रहेको आयात यस वर्ष ५.६६ गुणामा सीमित भएको छ ।
निर्यातको हिस्सा बढ्नु र आयात–निर्यात अनुपात घट्नु सकारात्मक परिवर्तन भए पनि व्यापार घाटा भने बढिरहेको छ । निर्यातको रकम बढे पनि आयातको ठूलो आकारका कारण वैदेशिक व्यापारमा असन्तुलन कायमै रहेको तथ्याङ्कले देखाउँछ ।
