फेरि नोबेल शान्ति पुरस्कारमा डोनाल्ड ट्रम्पको आँखा, आठ युद्ध समाप्त गरेको दाबी

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बुधबार फेरि एक पटक नोबेल शान्ति पुरस्कारका लागि दाबी पेश गरेका छन् । उनले आठ युद्ध समाप्त गरेको दाबी गर्दै नोबेल शान्ति पुरस्कार पाउनु पर्ने बताएका हुन् ।

ट्रम्पले लामो समयदेखि आफ्नो कूटनीतिक प्रयासका लागि यो पुरस्कारको योग्य भएको दाबी पेश गर्दै आएका छन् । यसअघि, जुन २०२५ मा उनले पुरस्कारका लागि दाबी गरेका थिए । उनले भने, ‘यो चार वा पाँच पटक पाउनु पर्ने थियो ।’ २०२६ को नोबेल शान्ति पुरस्कार अक्टोबर ९ मा नर्वेजियन नोबेल समितिले घोषणा गर्ने छ।

अहिलेसम्म तीन पटक पुरस्कारमा दाबी

ट्रम्पको नोबेल शान्ति पुरस्कारका लागि अहिलेसम्म तीन पटक दाबी गरेका छन् । पहिलो पटक सन् २०१८ मा दुई नर्वेली सांसदहरूले उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनसँगको भेटपछि ट्रम्पलाई पुरस्कारका लागि मनोनयन गर्ने प्रस्ताव राखेका थिए ।

त्यसको एक वर्षपछि, ट्रम्पले तत्कालीन जापानी प्रधानमन्त्री शिन्जो आबेले उत्तर कोरियासँगको तनाव कम गर्ने प्रयासका लागि उनलाई पुरस्कारका लागि मनोनयन गरेका थिए । यद्यपि, आबेले सार्वजनिक रुपमा यो मनोनयनको पुष्टि गरेनन् ।

सन् २०२० को राष्ट्रपति चुनावको समयमा ट्रम्पले नोबेल पुरस्कारका लागि आफ्नो दाबी दोहोर्‍याए । उनले आफूलाई पूर्व राष्ट्रपति बराक ओबामासँग तुलना गर्दै यो सम्मान पाउनु पर्ने दाबी गरेका हुन् । ओबामाले २००९ मा नोबेल शान्ति पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए ।

फेब्रुअरी २०२५ मा ह्वाइट हाउसमा इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूसँगको भेटमा ट्रम्पलाई नोबेल शान्ति पुरस्कार पाउने छैनन्, यद्यपि उनी यसको हकदार भएको छलफल भएको थियो । त्यसपछि ट्रम्पले पुरस्कार नपाएकोमा आफ्नो असन्तुष्टि व्यक्त गरेका थिए ।

जनवरी २०२६ मा पुरस्कारप्रति ट्रम्पको असन्तुष्टि नर्वेसँग विवादमा परिणत भयो । ग्रिनल्याण्ड कब्जा गर्ने प्रयासको वरिपरिको विवादको बीचमा ट्रम्पले नर्वेली प्रधानमन्त्री जोनास गार स्टोरलाई सन्देश पठाए ।

ट्रम्पले आठ युद्धहरू रोक्ने प्रयास गरे पनि नर्वेले उनलाई पुरस्कार प्रदान नगरेको गुनासो गरे । त्यसपछि स्टोरले पुरस्कार नर्वेली सरकारले निर्णय गर्दैन, तर स्वतन्त्र नर्वेली नोबेल समितिले गर्छ ।

मारिया मचाडोले २०२५ मा नोबेल शान्ति पुरस्कार प्राप्त गरेकी थिइन् । मचाडोलाई लोकतान्त्रिक अधिकारमा उनको कामको लागि २०२५ को पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो । पछि उनले ह्वाइट हाउसमा ट्रम्पसँग भेट गरिन् । उनलाई आफ्नो नोबेल पदक प्रदान गरिन् ।

यद्यपि, यसले ट्रम्पलाई नोबेल पुरस्कार प्राप्त गर्न सकेन । मचाडोले पुरस्कार कायम राखे । नोबेल समितिका अनुसार पुरस्कार अर्को व्यक्तिलाई हस्तान्तरण, बाँडफाँड वा फिर्ता गर्न सकिँदैन ।