ओबामाको गाली सुनेर राष्ट्रपति बनेका ट्रम्प, यस्तो छ जीवनका अनेक पाटाहरू

काठमाडौँ । अप्रिल ३०, २०११ । तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति बाराक ओबामाले ह्वाइट हाउसमा डिनर पार्टीको आयोजना गरेका थिए । ओबामा पार्टीमा उपस्थित एक व्यक्तिको नाम लिएर बारम्बार खिल्ली उडाउँदै थिए ।

त्यो व्यक्ति कोही नभई व्यवसायी डोनाल्ड ट्रम्प थिए । उनी उक्त पार्टीमा जानु पहिले रिपब्लिकन पार्टीमा प्रवेश गरेका थिए । ट्रम्पले बारम्बार ओबामाको जन्म अमेरिका नभएको भन्दै प्रश्न उठाउँदै आएका थिए ।

जब ओबामाले उनलाई कार्यक्रममा देखे, उनले बदला लिने सोचे । ट्रम्पलाई धेरै गाली दिए । मिडिया रिपोर्टका अनुसार ट्रम्पले यो अपमान सहन सकेनन् । त्यही दिन उनले एक दिन अमेरिकाको राष्ट्रपति बन्ने निर्णय गरे । आज ट्रम्पले दोस्रो पटक अमेरिकी राष्ट्रपति चुनाव जितेका छन् ।

उनको पृष्ठभूमि हेर्ने हो भने- ट्रम्प एक हजाम (कपाल काट्ने)का नाति हुन् । हजुरबुवा फ्रेडरिक जर्मनीबाट भागेर अमेरिका पुगेका थिए ।

ट्रम्पका हजुरबुवा फ्रेडरिक जर्मनीका बासिन्दा थिए । उनी ८ वर्षको हुँदा उनको बुबाको मृत्यु भयो । उनी बाल्यकालदेखि कमजोर थिए । जसका कारण खेतीपाती गर्न सकेनन् । काम गर्न नसक्ने भएपछि उनकी आमाले उनलाई हजाम बन्ने तालिम दिइन् ।

लेखक ग्वेन्डा ब्लेयरले आफ्नो पुस्तक ‘द ट्रम्प्स: थ्री जेनेरेसन्स द बिल्ट एन एम्पायर’मा लेखेकी छिन्- फ्रेडरिक धेरै मेहनती थिए । हप्ताको सात दिन काम गर्थे । तर, १६ वर्षको उमेरमा उनी भागेर अमेरिका जानु पर्‍यो ।

वास्तवमा त्यतिबेला जर्मनीमा हरेक व्यक्तिले कम्तीमा ३ वर्ष सेनामा भर्ती हुनु पर्ने कानून थियो । यसबाट डराएका फ्रेडरिकले देश छाडे । उनी १० दिनको यात्रापछि अक्टोबर १८८५ मा न्यूयोर्क पुगे ।

अमेरिका आएपछि फ्रेडरिकले हजामको काम गर्न थाले । केही पैसा जम्मा गरे । उनले अलास्कामा खानी व्यवसायमा आफ्नो काम सुरु गरे । उनको खानीबाट धेरै सुन निस्कियो ।

फ्रेडरिक केही वर्षमै धेरै धनी भए । पछि फ्रेडरिक जर्मनी गए । सन् १९०२ मा एलिजाबेथ क्राइस्ट नामकी केटीसँग विवाह गरे । विवाहपछि दुवै अमेरिका फर्किए । तर, एलिजाबेथलाई अमेरिकाको जाडो मन परेन । उनी बिरामी पर्न थालिन् ।

आफ्नी पत्नीको अवस्था देखेर फ्रेडरिक फेरि १९०४ मा जर्मनी फर्किए । तर, उनको आगमन जर्मन सेनाका अधिकारीलाई मन परेन । फ्रेडरिकलाई देश छोड्न आदेश दिइएको थियो । फ्रेडरिकले जर्मनीमा टिकट सम्बन्धी केही घोटाला गरेको पनि दाबी गरिएको छ । यसबाट रिसाएर बाभेरियाका राजाले उनलाई देश छाड्न आदेश दिए ।

फ्रेडरिकले आफ्नी गर्भवती पत्नी र जवान छोरीलाई न्यूयोर्कमा ल्याए । केही महिनापछि एलिजाबेथले डोनाल्ड ट्रम्पका बुबा फ्रेड ट्रम्पलाई जन्म दिइन् ।

कडा मेहनतपछि ट्रम्प साम्राज्य निर्माण

डोनाल्ड ट्रम्पका बुबा फ्रेडको जन्म ११ अक्टोबर १९०५ मा न्यूयोर्कमा भएको थियो । उनका बुबा जर्मनीबाट भए पनि फ्रेड पूर्णतया अमेरिकी थिए । जर्मन भाषा जान्दैनथे ।

उनले अमेरिकामा ट्रम्प परिवारको प्रतिष्ठा निर्माण गर्न निकै मेहनत गरे । फ्रेडलाई बाल्यकालदेखि कडा परिश्रम गर्ने रुचि थियो । स्कुलपछि निर्माणसम्बन्धी प्लम्बिङ, सिकर्मी र बिजुलीको तार लगाउने काम सिके ।

सन् १९१८ मा उनी १५ वर्षको हुँदा बुबा फ्रेडरिकको मृत्यु भयो । परिवारको जिम्मेवारी उनीमाथि आयो । सन् १९२७ मा फ्रेडले आफ्नी आमाको नाममा ‘एलिजाबेथ ट्रम्प एण्ड सन’ नामक घर जग्गा कम्पनी खोले । फ्रेड ट्रम्प घर निर्माणमा संलग्न थिए । छोटो समयमा उनी न्यूयोर्कका सबैभन्दा सफल युवा व्यापारीहरूमध्ये एक भए ।

विशेष गरी, उनले दोस्रो विश्वयुद्धको समयमा सरकारी योजनाको फाइदा उठाउँदै धेरै घर बनाए । उनले ब्रुकलिन र क्वीन्स जस्ता क्षेत्रमा सस्तो घरहरू बनाएर मानिसलाई भाडामा बस्न दिने गर्थे । उनका परियोजना ठूला थिए । जसले उनलाई राम्रो नाफा दियो ।

सन् १९३० को दशक थियो । फ्रेड ट्रम्प एक पार्टीमा गए । जहाँ उनले मेरी एनी म्याकलोड नामक स्कटिश महिलालाई भेटे । उनले घोषणा गरे कि- आफूले विवाह गर्ने महिला फेला पारिन् । त्यसपछि उनीहरूले सन् १९३६ मा विवाह गरे ।

फ्रेडको व्यापार निरन्तर बढ्दै गयो । तर, उनीसँग जोडिएका केही विवाद पनि थिए । १९७० मा उनीमाथि अश्वेतहरूलाई घर भाडामा नदिएको आरोप लगाइएको थियो । यसका लागि उनीविरुद्ध मुद्दा परेको थियो । जुन पछि टुंगियो ।

‘डोनाल्ड चाँदीको चम्चा लिएर जन्मेका थिए’

डोनाल्ड ट्रम्पको जन्म १४ जुन १९४६ मा अमेरिकाको न्यूयोर्कमा भएको थियो । धनी परिवारमा जन्मेका कारण डोनाल्ड ट्रम्पको बारेमा भनिन्छ कि- उनी चाँदीको चम्चा लिएर जन्मेका हुन् ।

डोनाल्ड फ्रेडका पाँच सन्तानमध्ये चौथो हुन् । ट्रम्प आफ्ना भाइ फ्रेड जुनियर र दुई बहिनीहरूभन्दा जेठा थिए । यसबाहेक एक भाइ रोबर्ट ट्रम्प उनीभन्दा कान्छो थिए । फ्रेड कडा र अनुशासनात्मक बुबा थिए । उनले आफ्ना छोराछोरीमा मेहनती र ठूलो सपना देख्न चाहन्थे । उनको छोरा डोनाल्डलाई पनि विशेष स्नेह थियो ।

न्युयोर्क टाइम्सको रिपोर्ट अनुसार डोनाल्ड ३ वर्षको हुँदा उनले बुवाको व्यापारबाट वार्षिक दुई लाख डलर कमाउन थालेका थिए । ट्रम्प ८ वर्षको हुँदासम्म उनी करोडपति बनेका थिए ।

ट्रम्प साढे दुई वर्षको हुँदा उनकी आमा बिरामी पर्न थालिन् । जसका कारण ट्रम्पका बुबाले उनको पालनपोषणमा ठूलो प्रभाव पारेको थियो । ट्रम्पकी भान्जी मेरीले डोनाल्ड हुर्किँदा आमाको माया नपाएको बताइन् । ट्रम्पका जीवनीकार मार्क फिशर भन्छन्- जब कसैले ट्रम्पलाई आमाले कसरी माया गरिन् भनेर सोध्छ, ट्रम्पसँग कुनै जवाफ छैन ।

ट्रम्पले न्युयोर्कमा ७ कक्षासम्म पढेका थिए । ट्रम्पको व्यवहार स्कुल पढ्दादेखि नै आक्रामक थियो । विद्यालयमा आफूसँगै पढ्ने बालबालिकालाई कुटपिट गर्थे । यसबारे ट्रम्पका बुबालाई बारम्बार गुनासो आउने गरेको थियो । ट्रम्पले आफ्नो भाइलाई घरमा पनि धम्की दिन थाले ।

जसका कारण उनका बुवाले उनलाई न्यूयोर्क मिलिटरी स्कूलमा भर्ना गराए । ट्रम्पले १३ वर्षको उमेरमा मिलिटरी स्कुल जानु परेको थियो ।

ट्रम्पको बारेमा किताब लेखेका टिमोथी ओब्रायनले ट्रम्पलाई आफ्नो सैन्य विद्यालयको बारेमा कुरा गर्न मन पराउने बताएका छन् । ट्रम्पका जीवनीकार मार्क फिशरका अनुसार डोनाल्ड मिलिटरी स्कुलमा समेत आफ्ना सहपाठीलाई कराउँथे । आफ्नो बुबाबाट पाएको पालनपोषणले उनलाई स्वाभाविक रूपमा प्रतिस्पर्धी बनाएको थियो ।

ट्रम्पले सैन्य विद्यालयबाट आफूभित्रको नेतृत्व क्षमताका साथ उत्तीर्ण गरेका थिए । सन् १९६४ मा सैन्य विद्यालयबाट उत्तीर्ण भएपछि ट्रम्पले फोर्डहम विश्वविद्यालयमा दुई वर्ष अध्ययन गरे ।

त्यसपछि उनी पेन्सिलभेनिया विश्वविद्यालयमा सरुवा भए । यहाँ उनले घर जग्गा कार्यक्रममा शिक्षा प्राप्त गरे । यसपछि ट्रम्पले सन् १९६८ मा इकोनोमिक साइन्समा डिग्री लिए । अत्यधिक मदिरा सेवनका कारण ४३ वर्षको उमेरमा आफ्नो दाजुको मृत्यु भएपछि ट्रम्पले जीवनभर रक्सी र चुरोट त्याग्ने निर्णय गरे ।

सन् १९६० को दशकको उत्तरार्धमा अमेरिका भियतनाम युद्धमा फसेको थियो । यस समयमा, अमेरिकामा प्रत्येक जवान मानिसलाई अमेरिकी सेनामा सेवा गर्न आवश्यक थियो । तर, ट्रम्पले त्यसलाई बेवास्ता गरिरहे । खुट्टाको रोग र मेडिकल अध्ययनको बहाना बनाएर उनले पाँच पटक सेनाको सदस्य हुन अस्वीकार गरे । भियतनाम युद्धको अन्त्यसँगै अमेरिकामा अनिवार्य सैन्य सेवाको अभ्यास पनि समाप्त भयो ।

बच्चा जन्माउन श्रीमतीलाई पैसा दिए

ट्रम्पले सन् १९७७ को नयाँ वर्षको पूर्वसन्ध्यामा चेकोस्लोभाकियाकी मोडेल इभानालाई विवाह प्रस्ताव राखे । ट्रम्पले भनेका थिए- यदि, तिमीले मसँग बिहे गरेनौ भने तिम्रो जीवन बर्बाद हुनेछ, इवाना विवाहमा सहमत भइन्, दुवैले ९ अप्रिल १९७७ मा विवाह गरे ।

ट्रम्पले पाँच सन्तान जन्माउन चाहेका थिए । ताकि कम्तिमा एक बच्चा आफू जस्तै होस् । ट्रम्पले इभानालाई पाँच सन्तान जन्माउन मनाउन थाले । ट्रम्पले उनलाई प्रत्येक बच्चाका लागि २.५ लाख डलर दिए ।

इभाना र ट्रम्पका तीन सन्तान छन् । डोनाल्ड जूनियर, छोरी इभान्का र छोरा एरिक समावेश छन् । विवाहको ८ वर्षपछि उनीहरुको सम्बन्धमा दरार आउन थाल्यो । सन् १९८५ मा ट्रम्पले मोडल मार्ला म्यापल्सलाई टेनिस खेलको क्रममा भेटेका थिए । यसपछि दुवैको अफेयर सुरु भयो ।

सन् १९८९ मा इभाना क्रिसमस बिदा बिताउन कोलोराडो पुगिन् । मार्ला म्यापल्स पनि त्यही थिइन् । मार्लाले इभानासँग आफ्नो परिचय दिइन् ।

उनले भनिन्- म मार्ला हुँ, म तिम्रो श्रीमानलाई माया गर्छु, के तिमी पनि उसलाई माया गर्छौ ?

इभानाले आफ्नो पुस्तकमा लेखेकी छिन्- यो प्रश्न सुनेर म छक्क परेँ ।

मैले तुरुन्तै भनेँ- म मेरो श्रीमानलाई माया गर्छु । मैले मार्लालाई जवाफ दिएँ । तर म स्तब्ध भएँ । केही समयपछि मैले ट्रम्पसँग सम्बन्धविच्छेद गर्ने निर्णय गरेँ ।

ट्रम्प र इभानाको झगडा देशभर लोकप्रिय भयो । हरेक दिन ट्रम्प, इभाना र मार्लासँग सम्बन्धित समाचार पत्रपत्रिकामा हेडलाइन बने । यसैबीच, अखबारमा एउटा हेडलाइनले सिंगो देशलाई स्तब्ध बनाएको थियो । जसमा लेखिएको थियो- ‘ट्रम्पसँग मेरो जीवनको सबैभन्दा राम्रो शारीरिक सम्बन्ध भयो’ मार्लाले मिडियासँग भनेकी थिइन् ।

जसका कारण ट्रम्प-इभाना मुद्दा अदालतमा तानियो । इभानाले ट्रम्पमाथि बलात्कारको आरोप लगाइन् । उनीहरुको सम्बन्ध विच्छेद सन् १९९० को डिसेम्बरमा भयो । त्यतिबेला डोनाल्डले इभानालाई करिब ६० करोड रुपैयाँ दिएका थिए ।

कसरी गरे अरू विवाह

पहिलो श्रीमतीसँग सम्बन्ध विच्छेदपछि ट्रम्पले मार्लासँग विवाह गरे । मार्ला त्यतिबेला ७ महिनाकी गर्भवती थिइन् । दुई महिनापछि ट्रम्पको चौथो सन्तान टिफनीको जन्म भयो । तर, मार्ला र ट्रम्पबीचको सम्बन्ध ३ वर्ष मात्र टिक्यो । दुवैले सन् १९९७ मा एकअर्कासँग सम्बन्ध विच्छेद गरे ।

सम्बन्ध विच्छेदपछि न्युयोर्क टाइम्सलाई दिएको अन्तर्वार्तामा मार्लाले भनिन्, ‘मैले बिहे गर्न चाहेको व्यक्ति डोनाल्ड थिएन, ट्रम्प र उनको संसार मेरो लागि एलियन थियो, उहाँबाट अलग भएकोमा धेरै खुसी छु ।’

डोनाल्ड र मार्लाबीच सम्बन्ध विच्छेदको प्रक्रिया चलिरहेको बेला ट्रम्पले स्लोभेनियाली मोडल मेलानिया नाउसलाई भेटेका थिए । पोलिटिकोको रिपोर्टका अनुसार यी दुईबीच पहिलो भेट सन् १९९८ मा न्यूयोर्कमा एउटा पार्टीमा भएको थियो । यहाँ ट्रम्पले मेलानियासँग उनको फोन नम्बर मागेका थिए ।

सन् २००४ मा मेट गालामा डोनाल्डले मेलानियालाई विवाहको प्रस्ताव राखेका थिए । दुवैले २२ जनवरी २००५ मा विवाह गरे । उनीहरुले एक छोरालाई जन्म दिए । सन् २०१७ मा ट्रम्प राष्ट्रपति बनेपछि मेलानिया अमेरिकाकी प्रथम महिला पनि बनिन् ।

डोनाल्डको व्यक्तिगत जीवन निकै विवादमा छ । न्युयोर्क टाइम्सका अनुसार डोनाल्ड सैन्य विद्यालयमा पढ्दादेखि नै महिला पुरुष मानिन्थ्यो । उनको सम्बन्ध मोडलसँग मात्र नभई पोर्न स्टारसँग पनि थियो ।

व्यापारी जीवन

डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो दाइ फ्रेड जूनियरको निर्णयका कारण सबै प्रसिद्धि र विरासत प्राप्त गरे । वास्तवमा, जुनियरले आफ्नो बुबाको व्यवसायमा सामेल हुन अस्वीकार गरेका थिए । उनी पाइलट बने । जसका कारण ट्रम्प परिवारको व्यापार सम्हाल्ने सम्पूर्ण जिम्मेवारी कान्छो भाइ डोनाल्ड ट्रम्पको काँधमा आएको थियो । यस समयमा उनी जम्मा १८ वर्षका थिए ।

उनका अनुसार पिताले उनलाई कम्पनीमा आबद्ध हुनुअघि १० लाख डलर ऋण दिएका थिए । कम्पनीमा आबद्ध भएपछि ट्रम्पले आफ्नो बुबालाई न्यूयोर्क शहरमा आवासीय परियोजनामा मद्दत गर्न थाले ।

उनले कम्पनीको नाम परिवर्तन गरेर ‘द ट्रम्प अर्गनाइजेसन’ राखे । २५ वर्षको उमेरमा डोनाल्ड ‘द ट्रम्प अर्गनाइजेशन’को अध्यक्ष बने । त्यसपछि उनी सन् १९७० र १९८० को दशकमा महत्वाकांक्षी घर जग्गा व्यवसायीको रूपमा देखिए ।

ट्रम्पले कम्पनीलाई आवासीय परियोजनाका साथै लक्जरी होटल, क्यासिनो र गगनचुम्बी भवन निर्माणमा लगानी गरेका थिए ।

सन् १९७६ मा उनले आफ्नो व्यावसायिक जीवनको सबैभन्दा ठूलो निर्णय लिए । उनले न्युयोर्कको दिवालिया कमोडोर होटल किने र त्यसको ठाउँमा विलासी होटल निर्माण गर्न हयात समूहसँग सम्झौता गरे । तर, त्यसबेला ट्रम्पसँग यसका लागि पर्याप्त पैसा थिएन ।

यस समयमा उनले आफ्नो बुबाको राजनीतिक प्रभावको फाइदा उठाए । ट्रम्पका बुबा डेमोक्रेटिक पार्टीसँग आवद्ध थिए । उनले न्यूयोर्कका मेयरसँग सम्झौता गरेर होटल करमा ४० वर्षको छुट पाए । त्यसपछि ट्रम्पको बारेमा भनिएको थियो कि- उनी न्यूयोर्कमा जे चाहन्छन् त्यही हासिल गर्छन् ।

यसपछि सन् १९८३ मा ट्रम्पले न्यूयोर्क शहरको म्यानह्याटनको फिफ्थ एभिन्यूमा ५८ तले भवन निर्माण गरेका थिए । यसलाई ट्रम्प टावर भनिन्छ ।

ट्रम्प ८० को दशकमा क्यासिनो व्यवसायमा प्रवेश गरेका थिए । उनले सन् १९८४ मा ट्रम्प प्लाजा र १९९० मा ट्रम्प ताजमहल जस्ता क्यासिनो बनाए । ट्रम्पले ताजमहल क्यासिनो बनाउन एक अर्ब डलर खर्च गरेका थिए । त्यसपछि उनले यसलाई संसारको आठौं आश्चर्य भने ।

उनले आफ्ना दुई कम्पनीलाई दिवालिया घोषित गरेका छन् । उनको यो निर्णयका कारण अमेरिकामा उनको निकै खिल्ली उडाइएको थियो । केही वर्षपछि न्युयोर्क टाइम्सले ट्रम्पको बारेमा लेख्यो- ट्रम्प सफलताको यति समानार्थी बनेका छन् कि उनको कम्पनीको दिवालियापनले पनि उनको प्रतिष्ठा कम गर्न सकेन । हुन सक्छ अरूलाई लागू हुने नियमहरू ट्रम्पमा लागू हुँदैनन् ।

सन् १९९९ मा डोनाल्डका पिता फ्रेड ट्रम्पको निमोनियाका कारण मृत्यु भयो । उनको अन्त्येष्टिमा आफ्नो बुबा र आफ्नो उपलब्धिबारे कुरा गर्नुको सट्टा व्यवसायलाई कति टाढा पुर्‍याएका थिए भन्ने कुरा गरे ।

घर जग्गा व्यवसायी हुनुका साथै ट्रम्पले आफूलाई सेलिब्रेटीको रुपमा जनतासामु प्रस्तुत गरे । प्रसिद्धि हासिल गर्न डोनाल्ड ट्रम्पले सन् १९९६ मा मिस युनिभर्स, मिस युएसए र मिस टिन युएसए गरी तीन वटा सौन्दर्य प्रतियोगिता किने ।

मिस युनिभर्स अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा आयोजना हुन्छ । संसारभरका मिडिया यसलाई कभर गर्न आउँछन् । यसबाट ट्रम्पले पूरा फाइदा उठाए र विश्व स्तरमा चिनिए ।

तर, २०१५ मा राष्ट्रपति बन्नुअघि ट्रम्पले ल्याटिन अमेरिकीविरुद्ध जातीय टिप्पणी गरेका थिए । जसका कारण टिभी च्यानलहरूले सौन्दर्य प्रतियोगिता कार्यक्रम प्रसारण गर्न अस्वीकार गरेका थिए । यसपछि ट्रम्पले तीन वटै प्रतियोगिता बेचिदिए ।

रियालिटी शोमार्फत सेलिब्रेटी बने

ट्रम्पले सन् २००४ मा टिभी रियालिटी शो ‘द एप्रेन्टिस’ सुरु गरेका थिए । ट्रम्प आफैले आयोजना गरेका थिए । शोमा छनोट भएका प्रतियोगीले ट्रम्प अर्गनाइजेसनमा म्यानेजमेन्ट ठेक्का पाउँथे । यसका लागि ट्रम्पले प्रतियोगीलाई प्रश्न गर्थे ।

ट्रम्पले प्रश्नको सही जवाफ दिन नसक्ने जोसुकैलाई ‘यू आर फायर्ड’ भन्दै बर्खास्त गर्थे । यो पञ्च लाइनले उनलाई अमेरिकाको हरेक घरमा चिनाएको थियो । यस शोको १४ सिजन प्रसारण गरिएको थियो । यस शोमार्फत ट्रम्प एक प्रसिद्ध मिडिया व्यक्तित्व बने ।

ट्रम्पले हलिउड फिल्म र सिरिजमा पनि अभिनय गरेका छन् । ट्रम्पले पहिलो पटक सन् १९८९ मा ‘घोस्ट कान्ट डु इट’मा काम गरेका थिए । यो फिल्ममा उनले आफ्नै भूमिका निर्वाह गरेका छन् । यसबाहेक उनले ‘होम अलोन २: लस्ट इन न्यूयोर्क’, ‘द लिटिल रास्कल’, सेक्स एण्ड द सिटी जस्ता करिब ३० फिल्म र सिरिजमा काम गरे ।

ट्रम्पले कुस्तीको संसारमा पनि आफूलाई जमाएका थिए । अमेरिकी पत्रिका न्युयोर्क टाइम्सका अनुसार उनले १९८८ रेस्लिङको ‘रेसल मनिया’ प्रायोजित गरे । उनी १९९१ र २००४ मा डब्ल्यूडब्ल्यूईमा देखा परेका थिए ।

यसबाहेक उनले २००७ मा डब्ल्यूडब्ल्यूईका पूर्व सीईओ भिन्स म्याकमोहनसँग अर्बपतिको लडाइ लडेका थिए । यस अवधिमा ट्रम्पले म्याकमोहनको कपाल खौरेका थिए । यसरी ट्रम्पले आफूलाई सेलिब्रेटी अनुहारका रूपमा जनतासामु प्रस्तुत गरे ।

राजनीतिक जीवन

ब्रिटानिकाको रिपोर्टका अनुसार ट्रम्पले १९८० को दशकदेखि राष्ट्रपतिको दौडमा सामेल हुने विषयमा बयान दिइरहेका थिए । तर, उनका भनाइलाई पब्लिसिटी स्टन्टका रूपमा हेरिएको थियो । ट्रम्प सुरुमा रिपब्लिकन पार्टीका दर्ता मतदाता थिए ।

सन् २००० मा ट्रम्पले रिपब्लिकन पार्टीको सट्टा ‘रिफर्म पार्टी’मा दर्ता गराए । उनले आफूलाई यो पार्टीबाट राष्ट्रपतिको उम्मेदवार घोषणा गरे । तर, चार महिनापछि नाम फिर्ता लिए ।

पछि ट्रम्प रिपब्लिकन पार्टीमा सामेल भए । सन् २०१२ मा ट्रम्पलाई एक पटक फेरि राष्ट्रपति पदको उम्मेदवारको लागि बलियो दावेदार मानिएको थियो । ट्रम्पले राष्ट्रपतीय चुनाव लड्ने कुनै घोषणा नगरे पनि ट्रम्पले बारम्बार तत्कालीन राष्ट्रपति बाराक ओबामाको अमेरिकी जन्मको बारेमा प्रश्न उठाए । यसबाट ट्रम्पले धेरै हेडलाइन बनेका थिए ।

ट्रम्पले सन् २०१५ मा आधिकारिक रूपमा अमेरिकी राजनीतिमा प्रवेश गरे । उनले रिपब्लिकन पार्टीबाट राष्ट्रपतिको उम्मेदवारको रुपमा चुनाव लड्ने घोषणा गरेका हुन् । ट्रम्पले ‘मेक अमेरिका ग्रेट अगेन’ भन्ने नाराका साथ चुनावी अभियान सुरु गरे ।

रिपब्लिकन पार्टीको प्राथमिक चुनावमा, ट्रम्पले फेब्रुअरी सन् २०१६ को प्रारम्भमा पराजयको सामना गरे । तर चाँडै उनले पुनरागमन गरे । अन्य राज्यहरूमा प्राइमरी जित्न सफल भए । ट्रम्प उनका अन्तिम दुई प्रतिद्वन्द्वी टेड क्रुज र जोन कासिच दौडबाट बाहिरिएपछि रिपब्लिकन राष्ट्रपति पदका उम्मेदवार बने ।

सन् २०१६ को राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा ट्रम्पले डेमोक्रेटिक पार्टीकी हिलारी क्लिन्टनसँग प्रतिस्पर्धा गरे । ट्रम्पले चुनावमा हिलारीको तुलनामा करिब २८ लाख कम भोट पाएका थिए । तर धेरै इलेक्टोरल भोट ट्रम्पको पक्षमा आएका थिए । जसका कारण २०१७ मा ट्रम्प अमेरिकाको राष्ट्रपति बने ।

राष्ट्रपति हुँदा ट्रम्पले धेरै मुस्लिम देशका आप्रवासीलाई अमेरिका प्रवेशमा रोक लगाएका थिए । ट्रम्पले राष्ट्रपति रहँदा अर्बपतिलाई फाइदा गरेको आरोप पनि लागेको थियो । उनले २०१७ मा कर कटौती र रोजगार ऐन लागू गरे । यसमार्फत ठूला कम्पनी र धनी व्यक्तिका लागि कर कटौती गरिएको थियो ।

राष्ट्रपति हुँदा ट्रम्पलाई दुई पटक महाभियोग लगाइएको थियो । २०१९ मा पहिलो महाभियोग युक्रेनका राष्ट्रपतिलाई जो बाइडेनमाथि छानबिन गर्न दबाब दिने सम्बन्धमा थियो । जबकि दोस्रो महाभियोग २०२१ मा क्यापिटल दंगापछि उक्साएको आरोपमा थियो । दुवै पटक उनी सिनेटमा निर्दोष भए ।

ट्रम्पले विदेश नीतिमा अमेरिका फर्स्टको नीतिलाई जोड दिएका छन् । उनले पेरिस जलवायु सम्झौता र इरान आणविक सम्झौताबाट अमेरिकालाई बाहिर निकालेका थिए । राष्ट्रपति रहँदा ट्रम्पले उत्तर कोरियाली शासक किम जोङ उनसँग भेट गरेका थिए ।

कसरी ट्रम्पले रिपब्लिकन पार्टी कब्जा गरे

जब ट्रम्प राजनीतिमा आए । रिपब्लिकन पार्टीमा धेरै व्यक्तिहरू थिए । जसले ट्रम्पलाई कुनै पनि हालतमा समर्थन नगर्ने बताए । तर अन्ततः उनीहरूले ट्रम्पलाई समर्थन गर्नु पर्‍यो ।

अमेरिकी राजनीति विशेषज्ञ जेरेमी पिटर्सले आफ्नो पुस्तक ‘इन्सर्जेन्सी’मा ट्रम्पको राजनीतिज्ञ नहुनु नै उनको सबैभन्दा ठूलो हतियार भएको लेखेका छन् । ट्रम्पले गरेको बयान अरु कुनै नेताले दिएको भए उनको राजनीति समाप्त हुने थियो ।

वास्तवमा, ट्रम्पलाई राजनीतिको बारेमा राम्रोसँग थाहा थिएन । त्यसैले उनले बिना डर ​​आफ्नो विचार व्यक्त गरिरहे । उनले पहिले आक्रामक बयान दिएर रूढिवादी मतदातालाई अपील गरे । उनले गर्भपतन जस्ता मुद्दामा यस्तो बयान दिए- जुन जर्ज बुश र मिट रोमनी जस्ता अनुभवी रिपब्लिकन नेताहरूले चुपचाप आवाजमा पनि भन्न सकेनन् ।

ट्रम्पले अमेरिकामा गर्भपतन अधिकारसम्बन्धी निर्णयलाई उल्टाउने न्यायाधीश नियुक्त गर्ने खुलासा गरे । पछि ट्रम्पले पनि त्यस्तै गरे । यही कारणले लाखौँ रिपब्लिकन ट्रम्पको समर्थनमा एकजुट भए ।

यस्तो अवस्थामा सन् २०२० को चुनाव हारे पनि कुनै पनि रिपब्लिकन नेताले ट्रम्पलाई राष्ट्रपतिको उम्मेदवारको रूपमा बदल्न सकेनन् । ट्रम्पले पहिले पार्टीमा आफ्ना विपक्षीलाई एक-एक गरी पराजित गरे । त्यसपछि २०२४ को चुनावमा राष्ट्रपतिको उम्मेदवारको रूपमा आफ्नो स्थान सुरक्षित गरे । दैनिक भास्करबाट